اصطلاحا zoom به معنای بزرگتر کردن سوژه موردنظر با کمک لنز و بدون نزدیک شدن به آن است. به طور کلی دو نوع زوم داریم: زوم اپتیکال و زوم دیجیتال. زوم اپتیکال بر اساس تغییر فاصله کانونی لنز عمل می کند. هر چه فاصله کانونی لنز بیشتر باشد میزان بزرگنمایی بیشتر خواهد بود. با ما همراه باشید تا به طور گسترده با مباحث زیر که در رابطه با کار زوم دوربین مداربسته است آشنا شوید:

  • زوم چیست؟
  • شیوه کار زوم اپتیکال
  • شیوه کار زوم دیجیتال
  • فرق زوم دیجیتال و زوم اپتیکال در دوربین مداربسته چیست؟
  • انواع لنز دوربین مداربسته و نوع زوم آن

زوم چیست؟

کلا زوم وجود خارجی ندارد. اصطلاح زوم زمانی به کار می رود که نشان دهد یک لنز دوربین تا چه میزان می تواند یک شی در مسیر دوردست را بزرگ نشان دهد. در واقع زوم نسبت بین کوتاهترین و طولانی ترین فاصله کانونی یک لنز است. به عنوان مثال یک لنز 100-10 میلی متری زوم 10برابری دارد در حالی که لنز 25-100 میلی متری زوم 4 برابری دارد.

شیوه کار زوم اپتیکال

اگر از طریق تلسکوب به ماه نگاه کرده باشید ماه را بدون کاهش کیفیت نزدیک ترخواهید دید. به این دلیل اینکه در تلسکوپ زوم اپتیکال به  کار رفته است شما ماه را با کیفیت عالی می توانید مشاهده کنید.

زوم اپتیکال وابسته به نوراست. در این روش با تغیر مسیر حرکت نور با کمک لنز می توانید اندازه تصویر مورد نظر را تغییر دهید. در واقع شیشه ای که درون لنز قرار دارد به دلیل قابلیت متحرک بودن امکان زوم به انداره دلخواه را می دهد.

دوربین اسپید دام

زوم اپتیکال بهترین نوع زوم می باشد زیرا تصاویری که ارایه می دهد بر اساس دستکاری امواج نوری است که به سنسور تصویر می رسد. بنابراین تصاویر بدون اینکه اطلاعاتی از دست دهند بزرگ دیده می شوند.

شیوه کار زوم دیجیتال

زوم دیجیتال همانند زوم اپتیکال جهت بزرگنمایی شی مورد نظر در دامنه دید به کار می رود. اما زوم دیجیتال به هیچ ادوات جانبی به جز نرم افزار نیاز ندارد. در این شیوه همان بخشی را که می خواهیم می بریم و عملیات زوم کردن با بزرگتر شدن اندازه تصویر صورت می گیرد. مهمترین عامل در زوم دیجیتال تعداد پیکسل هایی است که از سوژه گرفته شده است.
پایه و اساس زوم دیجیتال، برنامه نویسی و دیجیتال است. به همین دلیل با افزایش زوم کیفیت تصویر کاهش می یابد. 

زوم اپتیکال

دلیلش این است که چون ما فقط مجموعه ای از داده های مشخصی از یک تصویر را گرفته ایم، اگر بخواهیم آن تصویر را بزرگتر ببینیم باید به همان مجموعه داده های اولیه اتکا بکنیم. بنابراین قابلیت زوم اپتیکال یا همان زوم فیزیکی را به ما نمی دهد. بنابراین در زوم دیجیتال دوربین مداربسته، تصویر واقعا بزرگتر نمی شود. بلکه فاصله کانونی لنز دوربین مدار بسته ثابت باقی می ماند و از روشی به نام جاگذاری (INTERPOLATION) استفاده می شود. به این ترتیب یک سری پیکسل های اضافی بر اساس پیکسل های موجود در تصویر اضافه شود.

فرق زوم دیجیتال و زوم اپتیکال چیست ؟

زوم دیجیتال بر اساس نرم افزار کار می کند اما زوم اپتیکال سخت افزاری و زوم واقعی است. در زوم اپتیکال از طریق اهرم یا ادوات تعبیه شده در دوربین می توان فاصله کانونی را کم و زیاد کرد.  اما زوم دیجیتال یعنی زوم کردن روی مرکز سوژه از طریق نرم افزار.

به زبان ساده تر کارکرد زوم دیجیتال مشابه نرم افزار فتوشاپ است. اگر داخل فتوشاپ بر روی یک عکس زوم کنید خواهید دید که کیفیت عکس به شدت کاهش می یابد. در حالی که در زوم اپتیکال ما شاهد کاهش کیفیت نخواهیم بود.

کاربران گاهی برای بزرگنمایی تصاویر از پیش ذخیره شده در دوربین مداربسته از زوم دیجیتال استفاده می کنند. این در حالی است که زوم اپتیکال دوربین مداربسته فقط برای تصاویر لایو می باشد که می توانید روی سوژه مورد نظر زوم کنید.

 برای بزرگنمایی تصاویر از پیش ذخیره شده در بازپخش دوربین مداربسته از زوم دیجیتال استفاده می شود. در حالی که از زوم اپتیکال دوربین مداربسته فقط برای تصاویر لایو و تعقیب بر روی سوژه مورد نظر خود استفاده می شود.

زوم اپتیکال

انواع لنز دوربین مداربسته و نوع زوم آن

لنز دوربین مداربسته کلا به دو دسته تقسیم می شوند:

لنز ثابت

Fix

لنزهای ثابت همیشه فاصله کانونی ثابتی دارند. این یعنی اینکه پس از نصب، زاویه دید دوربین ثابت است و نمی توان آن را تغییر داد. در کاربری های معمولی لنزهای ثابت به دلیل قیمت مناسب آن معمولا پرکاربردتر هستند.

لنز متغیر

Varifucal

لنزهای وریفوکال امکان تغییر فاصله کانونی به صورت دستی، آن هم در یک بازه مشخصی را دارند. البته لنزهای موتوردار یا موتورایز را می توان از راه دور،  فاصله کانونی شان را تغییر داد.

زوم اپتیکال دوربین مداربسته نیز در دوربین هایی با لنز متغیر یا همان وریفوکال وجود دارد. بنابراین اگر زوم دوربین مداربسته برایتان پراهمیت است باید دوربین هایی را تهیه بکنید که دارای زوم وریفوکال می باشند.

زوم دوربین وریفوکال به صورت رایج بین 2.8-12، 3.5-9 و 5-50 می باشد. هر چه دامنه فاصله کانونی بیشتر باشد دوربین مداربسته قدرت زوم و بزرگنمایی بیشتری دارد.